Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

10 października 2023 roku

Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w W. w I Wydziale Cywilnym w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Janicki

po rozpoznaniu na rozprawie 10 października 2023 roku w W.

przy udziale protokolanta Gabrieli Banaszek

sprawy z powództwa K. R.

przeciwko V. L. Towarzystwu (...) z siedzibą w W.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki 33 370,49 zł (trzydzieści trzy tysiące trzysta siedemdziesiąt złotych czterdzieści dziewięć groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 20 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty;

2.  oddala powództwo w pozostałej części;

3.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki 3 793,50 zł (trzy tysiące siedemset dziewięćdziesiąt trzy złote pięćdziesiąt groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Uzasadnienie pkt. 2. i 3.

I. Stanowiska stron

K. R. (dawniej K.) wniosła o zasądzenie od V. L. Towarzystwa (...) S.A. V. (...) 8 629,51 zł tytułem przyznanego a niewypłaconego jej świadczenia wykupu po rozwiązaniu umowy ubezpieczenia z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (oraz 33 370,49 zł tytułem potrąconej na podstawie abuzywnych postanowień umownych opłaty likwidacyjnej – zasądzone w pkt. 1. wyroku, o którego uzasadnienie nie wniesiono) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 20 grudnia 2022 r. oraz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych (pozew k. 1-13).

Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Podniosła zarzut wygaśnięcia roszczenia o wypłatę przyznanego świadczenia wykupu na skutek wypłacenia go powódce przekazem pocztowym z 22 maja 2013 r. (sprzeciw od nakazu zapłaty k. 65-69).

II. Ustalenia faktyczne

Powódkę i pozwaną łączyła zawarta 18 listopada 2010 r. umowa ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym M. (...) (bezsporne, nadto wniosek o zawarcie umowy k. 22-24, polisa k. 25).

W 2013 roku powódka postanowiła rozwiązać umowę. 29 maja 2013 r. wysłano do niej rozliczenie, zgodnie z którym przyznano jej „do wypłaty” świadczenie wykupu 8 629,51 zł. Poinformowano ją zarazem, że kwota ta została przesłana przekazem na podany przez nią adres. Powódka otrzymała te dokumenty w tamtym czasie (bezsporne, nadto rozliczenie k. 31, pismo k. 30, zeznania powódki, e-protokół rozprawy z 28 września 2023 r., 00:08:27-00:37:01).

21 maja 2013 r. do pozwanej wpłynęło pismo powódki z prośbą ustalenia wartości wykupu z wyeliminowaniem klauzul abuzywnych, na co pozwana 28 czerwca 2013 r. udzieliła odpowiedzi, że 23 maja 2013 r. świadczenie zostało wysłane przekazem pocztowym (pisma k. 76, 75).

22 maja 2013 r. pozwana wysłała powódce na adres wskazany w ww. piśmie (jak również podany przez powódkę) przekaz pocztowy na kwotę 8 629,51 zł, który został odebrany (potwierdzenie nadania przekazu z naklejką nadawczą Poczty Polskiej k. 73, potwierdzenie przelania środków Poczcie Polskiej k. 157, pismo k. 74, domniemanie faktyczne art. 231 k.p.c. w związku z 10-letnią biernością powódki, której nie da się racjonalnie wytłumaczyć w inny sposób niż tak że przekaz otrzymała).

6 grudnia 2022 r. powódka skierowała do pozwanej pismo, domagając się wypłaty 42 000 zł tj. wszystkich wpłaconych składek, twierdząc, że nie wypłacono jej żadnej kwoty (pismo k. 32-33).

III. Ocena dowod ów

Sąd nie oparł się na zeznaniach powódki i świadka A. K., tak żeby ustalić na ich podstawie, że powódka nie otrzymała przyznanego jej przez pozwaną i wysłanego przekazem pocztowym świadczenia wykupu. Zeznania te są niekategoryczne („prawdopodobnie pojechałam na zgrupowanie”, mama „nie przypomina sobie, żeby odbierała przekaz”), ponadto niewiarygodne, gdy powódka zeznaje, że nie dopominała się o przyznane jej świadczenie wykupu, którego rzekomo jej nie wypłacono, bo „nie miała wierzy prawniczej i nie wiedziała, że ma takie prawo”, podczas gdy jednocześnie zeznaje w innym miejscu, że rozwiązała umowę, bo „dowiedziała się, że towarzystwo oszukuje ludzi”, a w korespondencji do towarzystwa z tamtego okresu powołała się na konkretny wpis do rejestru klauzul niedozwolonych (k. 76). Powódka, z jednej strony znała swoje prawa i dopominała się o nie, choć nie zdecydowała się wówczas o pozwanie towarzystwa o zwrot tzw. opłaty likwidacyjnej (co nie było wcale nierozsądne, bowiem w tamtym czasie korzystna dla konsumentów linia orzecznicza dopiero się kształtowała), z drugiej strony twierdzi, zupełnie niewiarygodnie, że mając przyznane świadczenie wykupu i informację od pozwanej (którą przyznała, że odebrała), że wypłacono jej przekazem pocztowym kwotę ponad 8 000 zł, mimo że jej tej kwoty rzekomo w rzeczywistości nie wypłacono, to nie zareagowała, nie podjęła żadnych kroków, chociażby nie napisała e-maila czy pisma do pozwanej z prośbą o zweryfikowanie tej sytuacji.

W niniejszej sprawie istota sprowadzała się do oparcia się: albo na niekategorycznych zeznaniach powódki i jej matki (które nie przypominają sobie odebrania przekazu ponad 10 lat temu), albo na pośrednich dowodach wypłaty powódce świadczenia wykupu tj. potwierdzenia nadania przekazu pocztowego (z naklejką nadawczą uzyskaną od Poczty Polskiej k. 73) oraz potwierdzonym przez powódkę faktem odebrania pod tym samym adresem kierowanej na ten adres korespondencji informującej o przyznaniu i wypłacie świadczenia. W ocenie sądu te pośrednie dowody, na zasadzie zasad logiki i doświadczenia życiowego (domniemanie faktyczne – art. 231 k.p.c.) pozwalają na ustalenie faktu, że powódce wypłacono świadczenie. Gdyby bowiem jej go nie wypłacono, zupełnie niezrozumiałe byłoby, że powódka (informowana o wypłaceniu jej ponad 8 000 zł) nie zareagowała na rzekomy brak wypłaty przez 10 lat, a zarazem, że mimo tak rażącej nieprawidłowości, ona i jej matka nie są w stanie kategorycznie zeznać, że na pewno nie nadszedł przekaz. Jednocześnie brak podstaw do uznania, że przekaz, nadany za pośrednictwem powszechnego operatora (Poczty Polskiej), na właściwy adres, pod którym, co bezsporne, stale przebywała matka powódki, i gdzie skutecznie doręczono w tym samym czasie korespondencję z informacją o wypłacie świadczenia wykupu, miałby nie dojść.

Znamienne jest też stanowisko pełnomocnika powódki, który w istocie powołuje się na zasadę ciężaru dowodu, wskazując, że powódka „na chwilę obecną” kwestionuje otrzymanie środków pieniężnych i „zaznacza, że w zależności od stanowiska Poczty Polskiej, zastrzega sobie prawo do modyfikacji stanowiska” (k. 98). Zaakcentowania wymaga, że sąd uprawniony jest do swobodnej oceny dowodów i czynienia ustaleń również na podstawie dowodów pośrednich w oparciu o domniemania faktyczne (art. 231 k.p.c.), szczególnie w takich sytuacjach jak w niniejszej sprawie, gdzie postępowanie toczy się po 10 latach od podlegających ustaleniu faktów, kiedy to nie ma możliwości uzyskać urzędowego potwierdzenia z uwagi na upływ okresu przechowywania dokumentów (k. 148) i gdy z uwagi na niekwestionowanie otrzymania przekazu przez powódkę, o którym to przekazie była informowana, nie można zarzucać pozwanej, że nie przechowywała dodatkowych potwierdzeń. Nie dochodzi tym samym do naruszenia zasady ciężaru dowodu (art. 6 k.c.), bowiem takim naruszeniem nie jest oparcie się na domniemaniu faktycznym i dowodach pośrednich, do czego wprost uprawnia art. 231 k.p.c.

IV. Ocena prawna

Powództwo w zakresie dochodzonego świadczenia wykupu w kwocie przyznanej powódce w 2013 roku nie zasługiwało na uwzględnienie.

Sam obowiązek wypłaty powódce dochodzonej kwoty był między stronami bezsporny, a wynika z łączącej strony umowy i postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia dotyczących świadczenia wykupu.

Jednakże roszczenie powódki wygasło wobec jego spełnienia przez pozwaną w 2013 r. (przez zaspokojenie wierzyciela). Spór między stronami dotyczył zatem kwestii dowodowej (a nie prawnej) tj. czy wypłacono powódce świadczenie wykupu w przyznanej kwocie 8 629,51 zł, czy nie. Ponieważ sąd poczynił ww. ustalenia (że powódce wypłacono tę kwotę), powództwo podlegało oddaleniu.

V. Koszty procesu

O kosztach sąd orzekł na podstawie odpowiedzialności za wynik procesu stosownie do art. 98 § 1 i 3 k.c., zgodnie z art. 100 k.p.c. stosunkowo je rozdzielając. Powódka wygrała w 79,5% (uwzględniono 33 370,49 zł z dochodzonych 42 000 zł). Poniosła 5 700 zł kosztów procesu: 2 100 zł opłaty od pozwu i 3 600 zł wynagrodzenia pełnomocnika (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Z kolei pozwana poniosła 3 600 zł kosztów procesu (wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie wynikającej z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Łącznie koszty procesu wyniosły 9 300 zł, z czego pozwana powinna ponieść 7 393,50 zł (79,5%). Różnica między poniesionymi przez pozwaną kosztami (3 600 zł) a kosztami na nią przypadającymi (3 793,50 zł) podlegała zasądzeniu od pozwanej na rzecz powódki. O odsetkach za opóźnienie od kosztów procesu sąd orzekł stosownie do art. 98 § 11 k.p.c.

ZARZĄDZENIE

- odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powódki adw. P. D. przez umieszczenie w portalu informacyjnym.

W., 30 października 2023 roku asesor sądowy Mateusz Janicki