Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 listopada 2022 roku

Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie w I Wydziale Cywilnym w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy M. J.

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 2 listopada 2022 roku w W.

sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.

przeciwko I. K.

o zapłatę

1.  oddala powództwo;

2.  zasądza od powódki na rzecz pozwanej 917 (dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.

UZASADNIENIE

I. Stanowiska stron

(...) S.A. z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie od I. K. 4040 zł z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie od 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty oraz 267,55 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty, a także zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Wskazał, że dochodzi nabytej 12 lipca 2021 r. od C2 (...) sp. z o.o. wierzytelności wobec pozwanej z tytułu umowy pożyczki z 25 lutego 2021 r. (pozew k. 3-6).

Pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Podniosła szereg zarzutów, w tym zarzut braku legitymacji czynnej wobec niewykazania nabycia dochodzonej wierzytelności w drodze cesji i kwestionując przedłożony na tę okoliczność przez powódkę wydruk (odpowiedź na pozew k. 53-54).

Żadna ze stron nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.

II. Ustalenia faktyczne

Powódka zawarła 12 lipca 2021 r. umowę cesji wierzytelności z C2 (...) sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W.. Zgodnie z tą umową nabyła od C2 (...) sp. z o.o. w likwidacji pakiet wierzytelności wyszczególnionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do umowy cesji pod warunkiem uiszczenia na rachunek zbywcy ceny w wysokości 10% łącznej wartości wierzytelności wchodzących w skład pakietu (umowa cesji k. 17-19).

20 lipca 2021 r. powódka przelała na rachunek (...) sp. z o.o. w likwidacji 39 948,30 zł tytułem „zapłata zgodnie z umową cesji wierzytelności z dnia 12 lipca 2021 r.” (potwierdzenie przelewu k. 33).

III. Ocena dowod ów

Pozwana zakwestionowała sporządzony przez pełnomocnika powódki wydruk (wyciąg), z którego powódka wywodziła nabycie konkretnej wierzytelności przeciwko pozwanej ( vide k. 19v), a tym samym swoją legitymację czynną. Powódka tymczasem nie przedstawiła oryginału, ani zrównanego z nim odpisu sporządzonego przez pełnomocnika będącego adwokatem, ani zrównanego z nim wyciągu sporządzonego przez notariusza (jedyną uprawnioną do tego osobę), tylko wyciąg sporządzony i poświadczony przez adwokata, który uprawniony jest do sporządzania jedynie odpisów (integralnych). Skutkowało to niewykazaniem przez powódkę legitymacji czynnej.

IV. Ocena prawna

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

a)  brak legitymacji czynnej

Pozwana podniosła zarzut braku legitymacji czynnej powódki i zarzut ten był zasadny. Powódka została zobowiązana przez przewodniczącego do podania wszystkich dowodów na okoliczność swojej legitymacji czynnej pod rygorem pominięcia później zgłoszonych dowodów ( vide zobowiązanie k. 68, doręczenie k. 69), jednakże mimo to i mimo jednoznacznego stanowiska pozwanej kwestionującej moc dowodową wydruku sporządzonego przez pełnomocnika powódki (k. 54, vide k. 19v) powódka nie złożyła dowodu, że umową cesji z 12 lipca 2021 r. nabyła konkretną wierzytelność w stosunku do pozwanej. W tej sytuacji legitymacja czynna pozostała niewykazana.

Powódka próbowała wykazać tę legitymację umową cesji. Rzecz jednak w tym, że umowa cesji dowodzić może jedynie nabycia pakietu wierzytelności, a już nie konkretnej wierzytelności dochodzonej w niniejszym procesie. W tym celu powódka musiałaby przedłożyć załącznik do umowy cesji w postaci wykazu, czego nie uczyniła. Nie złożyła też jej odpisu poświadczonego przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem.

Powódka złożyła natomiast wyciąg sporządzony i poświadczony przez pełnomocnika. Tymczasem pełnomocnicy mogą sporządzać jedynie odpisy mające po poświadczeniu przez nich moc oryginałów (art. 129 § 2 k.p.c., art. 4 ust. 1b prawa o adwokaturze). Uprawnienie do sporządzania wyciągów dokumentów jest zastrzeżone dla notariuszy (art. 79 pkt 7 prawa o notariacie). Notariusze mogą również poświadczać zgodność przedłożonych im wyciągów z dokumentów z tymi dokumentami (art. 96 pkt 2 prawa o notariacie). Z kolei uprawnienia adwokatów w tym zakresie są o wiele węższe, bo ograniczone jedynie do poświadczania za zgodność z oryginałem odpisów, a więc wiernych (a nie wybiórczych) odwzorowań dokumentów.

Wyciąg sporządzony przez adwokata nie ma więc żadnego szczególnego waloru – jest równoważny wyciągowi stworzonemu przez osobę bez żadnych uprawnień, tym samym stanowi typowy dokument prywatny (art. 245 k.p.c.) dowodzący, że jego autor złożył zawarte w nim oświadczenie. „Oświadczenia pełnomocnika procesowego” to tymczasem – jak trafnie wywodziła strona pozwana – nic innego jak twierdzenia, które dopiero podlegają (jeśli są sporne) wykazaniu w postępowaniu dowodowym. Nie ma żadnej różnicy czy pełnomocnik swoje twierdzenie zawrze w piśmie procesowym, czy w załączniku do pisma, chociażby w postaci „wyciągu”.

Jest to o tyle istotne, że pozwana miała w świetle art. 129 § 1 k.p.c. prawo oczekiwać oryginału celem skontrolowania legitymacji czynnej powódki, a powódka mogła zamiast tego złożyć wskazane wyżej wyciągi (sporządzony przez notariusza albo sporządzony przez pełnomocnika i poświadczony przez notariusza) lub odpisy (sporządzone czy to przez notariusza, czy pełnomocnika), nie mogła jednak – bez ponoszenia negatywnych skutków procesowych – złożyć samowolnie niepoświadczonego przez notariusza wyciągu wobec takiego a nie innego stanowiska procesowego strony pozwanej.

Wywody strony powodowej na temat tajemnicy przedsiębiorstwa i ochrony danych osobowych nie mogą przynieść zamierzonego przez powódkę skutku, w postaci uwzględnienia powództwa mimo niewykazania legitymacji czynnej, a to dlatego, że powódka mogła złożyć wyciąg z dokumentu, tyle że sporządzony przez osobę uprawnioną – notariusza – i w ten sposób bez uszczerbku dla prawa pozwanej do obrony przed powództwem zachować tajemnicę przedsiębiorstwa oraz chronić dane osobowe innych kredytobiorców. W niniejszej sprawie zatem w rzeczywistości to nie względy ochrony danych osobowych czy tajemnicy handlowej, tylko wygoda powódki, która nie zdecydowała się przedłożyć oryginału albo wyciągu mającego moc oryginału, spowodowało oddalenie powództwa. O ile bowiem można ważyć i rozważać pierwszeństwo między wartościami w postaci prawa pozwanej do obrony i ochrony tajemnicy handlowej albo danych osobowych, o tyle zestawienie prawa pozwanej do obrony oraz wygody powódki, polegającej na zaoszczędzeniu kosztów notarialnego poświadczenia wyciągu – prowadzi do niewątpliwego wniosku, że pierwszeństwo musi mieć ochrona prawa pozwanej do obrony, w tym weryfikacji legitymacji czynnej powódki. Gdyby przejść do porządku dziennego nad postawą powódki i uwzględnić powództwo – prawo pozwanej do obrony, obejmujące m.in. explicite przewidziane prawo do zapoznania się z oryginałem dokumentu (lub mającym moc oryginału wyciągiem sporządzonym przez notariusza) byłoby fikcją. Pozwana nie ma obowiązku opierać się na zaufaniu do poświadczeń sporządzonych przez pełnomocników strony przeciwnej, którzy w tym zakresie nie zostali wyposażeni przez ustawę w żadne szczególne w stosunku do ogółu obywateli uprawnienia.

Nie jest tu wystarczające powoływanie się na domniemanie, że skoro powódka dysponuje wydrukiem umowy pożyczki danymi pozwanej, to z pewnością nabyła wierzytelność wynikającą z tej umowy. W ten sposób bowiem pozwana byłaby bezbronna. Mogłaby przegrać niniejsze postępowanie, a następnie kolejne, w stosunku do osoby, która wylegitymowałaby się skutecznie cesją tego konkretnego roszczenia, a nawet względem C2 (...) sp. z o.o., przeciwko roszczeniu którego pozwana nie byłaby w stanie się bronić, bo nie udowodniłaby zbycia tego akurat roszczenia powódce.

W istocie zatem, uwzględnienie powództwa opierałoby się na zaufaniu do powódki a nie na materiale dowodowym. Sytuacja ta przypominałaby zatem procesy sprzed kilkunastu lat, kiedy to sądy opierały się na wyciągach z rejestrów funduszy sekurytyzacyjnych, którym ustawa przyznawała wówczas szczególną moc dowodową, a co zostało uznane wyrokiem TK za niekonstytucyjne (sygn. akt P 1/10). Obowiązuje bowiem w prawie prywatnym niezmienna zasada o charakterze fundamentalnym, że to powód dochodzący roszczenia musi wykazać każdą ze spornych przesłanek swojego roszczenia, a pozwany ma prawo ograniczyć się do zaprzeczenia, dopóki powód nie przedłoży wiarygodnych dowodów poza swoimi twierdzeniami.

b)  pozosta łe braki w materiale dowodowym

Niezależnie od powyższego:

3.  Powódka nie wykazała ziszczenia się warunku zawieszającego zastrzeżonego w umowie cesji, mianowicie zapłaty ceny. Wykazała wprawdzie, że przelała na rachunek cedenta w wykonaniu umowy 39 948,30 zł, nie wykazała jednak, że kwota ta stanowi 10% łącznej wartości objętych pakietem wierzytelności. Tymczasem warunkiem zawieszającym była zapłata 10% sumy wierzytelności objętej pakietem a nie zapłata 39 948,30 zł. Żeby wykazać ziszczenie się warunku zawieszającego powódka powinna więc była albo wykazać, poza zapłatą 39 948,30 zł, również i fakt, że suma wierzytelności objętych pakietem wynosi 399 483 zł, albo złożyć przewidziany umową cesji dowód w postaci oświadczenia cedenta o zapłacie ceny w należytej wysokości ( vide § 2 ust. 2 umowy cesji).

4.  Powódka nie wykazała zawarcia przez pozwaną umowy z C2 (...) sp. z o.o. Słusznie wytknęła bowiem strona pozwana na niespójność materiału dowodowego w kluczowym aspekcie, mianowicie niezgodność numerów rachunków, tego, który został zweryfikowany przez K. (k. 34) i tego, na który wypłacono pożyczkę (k. 35), a ponadto weryfikacja dokonana była nie przez cedenta tj. rzekomego pożyczkodawcę pozwanej w ramach rzekomo nabytej przez powódkę wierzytelności, tylko przez (...) sp. z o.o. (k. 34) tj. pożyczkodawcę z tytułu poprzedniej, rzekomo refinansowanej przez cedenta powódki (C2 (...) sp. z o.o.) wierzytelności (k. 36).

Powyższe względy skutkowały oddaleniem powództwa wobec niesprostania przez powódkę ciężarowi dowodu.

V. Koszty procesu

O kosztach sąd orzekł na podstawie odpowiedzialności za wynik procesu stosownie do art. 98 § 1 i 3 k.c. Powód jako przegrywający obowiązany jest zwrócić poniesione przez pozwanego koszty, na które złożyły się: opłata skarbowa od złożonego dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) i wynagrodzenie radcy prawnego (900 zł) stosownie do § 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Z. ądzenia:

- odnotować uzasadnienie;

- odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powódki adw. S. przez umieszczenie w portalu informacyjnym.

W., 1 grudnia 2022 roku asesor sądowy M. J.